توسل در قرآن کریم

چکیده:

طرح مسئله

مفهوم شناسي

مشروعیّت توسل در قرآن

نمونههای از توسّل در قرآن کریم

1- توسّل به حضرت یعقوب جهت طلب استغفار

2- توسل بنی اسرائیل به موسی(ع)

3- توسّل به پیامبر اکرم(ص) جهت آمرزش گناهان

توسل به کسانیکه از دنیا رفته اند

اصالت روح

ارتباط گذشتگان با اين دنيا

1. پيامبران با ارواح گذشتگان سخن میگویند

2. درود بر انبياء

نتيجه بحث

عمل به قرآن ضامن سعادت و هدایت بشر است

موضوعات اجتماعی و سیاسی در قرآن

یکی از راههای آشنایی با قرآن کریم ، شناخت موضوع و مفاهیم آیات شریفه این کتاب مقدس و نجات بخش آسمانی است .  

 1- آدم کشی اسراء 33

 2 - آزاد کردن بردگان بلد 13

 3 - آزمایش با خیر و شر انبیاء 35

 4 -آزمایش مالی و جانی بقره

قرآن کریم در آینه احادیث

پیامبر اکرم (ص) فرمود : من دو چیز را در میان شما باقی گذاشتم ، تا وقتی که به آن دو چنگ زنید هرگز گمراه نخواهید شد : یکی قرآن ، دیگری خاندانم . جامع الاخبار و الآثار کتب القرآن جلد 1  صفحه 94

رسول خدا (ص) فرمود : برتری قرآن بر سایر سخنها همانند برتری خدا بر مخلوقات اوست.       جامع الاخبار و الآثار کتب القران جلد 1  صفحه 182

اگر نبود فضل خداوند ...

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ

وَمَن یَتَّبِعْ خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ فَإِنَّهُ یَأْمُرُ بِالْفَحْشَاء وَالْمُنکَرِ

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَتُهُ مَا زَکَا مِنکُم مِّنْ أَحَدٍ أَبَدًا

وَلَکِنَّ اللَّهَ یُزَکِّی مَن یَشَاء

وَاللَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ

ای کسانی که ایمان آورده اید! از گام های شیطان پیروی نکنید،

و هر که از گام های شیطان پیروی کند پس شیطان او را

به کار بسیار قبیح و کار ناپسند امر می کند .

و اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود،

 هرگز اَحَدی از شما [از گناه] پاک نمی شد

ولکن  خدا هر که را بخواهد پاک می دارد،

و خدا شنوا و دانا است.

ای تحفه آسمانی

حضرت امام خمینی رحمه الله در وصیت نامه الهی سیاسی خود، آن گاه که از جایگاه و عظمت بی نظیر کلام الهی سخن می گویند، آن را با کلماتی معرفی می کنند که دقت در تک تک واژه های آن عبارت ها، بسیار آموزنده و راه گشاست.

در این کلمات روح بخش، دورنمای زیبای حیات سعادتمند انسانی، که در نتیجه اجرای رهنمودهای قرآنی قابل تحقق است، به تصویر کشیده می شود.

امام خمینی (ره) چنین می فرمایند:

تاثیر و تاثّر متقابل مردم و حکومت از منظر آیات وروایات  

حکومت و مردم [چه مسلمان باشند و چه نباشند]، رابطه و تأثیر مستقیمی بر یک دیگر دارند. چنان چه این مردم هستند که یا حکومت را انتخاب می‌کنند و به آن مقبولیت می‌بخشند [هر چند که مشروعیت نداشته باشد]، یا اگر خود انتخاب نکرده‌ باشند نیز با پذیرش و حمایت از آن سبب استحکام و بقای آن می‌شوند.
مردم می‌توانند مسلمان صدر اسلامی باشند، اما حکومت مشروع امام علی (ع) را نپذیرند و او خانه‌نشین گردد و می‌توانند حکومت سایر ائمه معصومین (ع) را نپذیرند و در مقابل به حکومت‌های معاویه، یزید، هارون، مأمون، متوکل و ...، حکومت‌های ظالم و امام کُش گردن نهند، و می‌توانند به در خانه‌ی علی (ع) ریخته و به او فشار بیاورند که حکومت را بپذیرد.

سیاست توحیدی و انتخابات 

(( الله ولی الذین آمنو یخرجهم من الظلمات الی النور و الذین کفروا اولیائهم

 الطاغوت یخرجونهم من النور الی الظلمات اولئک اصحاب النارهم فیها خالدون))

 این آیه شریفه ، کل حکومت را تقسیم میکند به دوقسمت که حکومت یا تحت

 ولایت الله است، یا تحت ولایت طاغوت.  دیگر سومی نداریم . یا حرکت انسانها،

 حکومتها، مسیرش به سوی ولایت الله است یا به سوی ولایت طاغوت . و به

 عبارت دیگر به سوی غیر الله هم دوتا نداریم . یا الله یا غیر الله،

روح از امر خداست یعنی چه ؟

روح از امر خداست يعني روح مخلوق مستقيم خداست كه بدون دخالت اسباب طبيعي بوجود آمده است،‌و زمان و مكان در آن راه ندارد .

 شرحی مختصر بر اقسام روح  

ابتدا لازم است براي درك صحيح پاسخ، اموري مقدمتاً يادآوري شود:
الف: حقيقت روح و معناي آن در قرآن:

 روح از نظر لغت به معني «نفس» و «دويدن» است بعضي تصريح كرده‌اند، كه روح و ريح (باد) از يك معني گرفته شده است،[1]

و اگر روح انساني كه گوهر مستقل مجرّدي است به اين نام ناميده شده بدان جهت است كه از نظر تحرك و حيات‌آفريني، و ناپيدا بودن همچون نفس و باد است امّا موارد استعمال در قرآن متعدد است كه به برخي از آنها اشاره مي‌شود:

                                           قرآن کریم در حدیث دیگران

گوته مي‌گويد:  

اگرچه ما همواره از قرآن روي برمي‌گردانيم و در همان مرحله‌ي اوّل از آن اظهار تنفّر مي‌نماييم امّا آن خيلي زود ما را به سوي خود جذب کرده و شگفت زده مي‌نمايد و در نهايت ما را وادار مي‌کند که در مقابل آن سر تعظيم و احترام فرود آوريم. سبک و اسلوب قرآن و هماهنگي و توافق آن با محتوا و هدفش محکم و استوار، بسيار عالي و باشکوه، با هيبت و سرسام آور و داراي رفعتي حقيقي و ابدي است. ازاين رو اين کتاب در تمام زمان‌ها، تأثيري نيرومند از خود به جاي مي گذارد.

جایگاه انسان از منظر قرآن

انسان، مظهر جلال و جمال خداوند است و داراي ارزش و ويژگي است كه او را از ديگر موجودات ممتاز ساخته و كرامت بخشيده است.
قبل از آنكه به جايگاه و ويژگي انسان بپردازيم؛ لازم است مفهوم انسان را در نگاه لغت بررسي نمائيم: واژه ي «اِنْس» 18 بار در قرآن به كار رفته که 3 بار به صورت نكره(انس) و 15 بار به صورت معرفه(الانس) استعمال شده است. ابن فارس، «انس» را به معناي «ظهور و آشكار» مي داند، برخلاف«جن» كه از ديدگان پنهان است.[1]

معجرات آسمانی پیامبر اکرم (ص)

شق القمر

ردّ الشمس

ريزش باران

تسبيح گفتن انگور

برخی از معجزات پیامبر اکرم (ص) متعلّق است به اجرام سماويّه مانند شقّ قمر و ردّ شمس و تظليل غمام و نزول باران و نازل شدن مائده و طعامها و ميوه ها براى آن حضرت از آسمان و غير ه که ما در اينجا به ذكر چهار امر از آنها بسنده مى كنيم .

آیا عاشقی حرام است؟
  

اگر بگوییم عالم هستی جز تجلی معشوق نیست و حیات و زندگی نیز به جز عشق نیست، خلاف یا گزاف نگفته‌ایم. لذا مقوله «عشق» بسیار والاتر از حلال و حرام است. عشق، هدف گرفتن معشوق است و حلال و حرام، راه زودتر و سالم‌تر رسیدن به معشوق. به قول حافظ:

عاشق شو ار نه روزی کار جهان سرآید

 ناخوانده درس رمزی از کارگاه هستی

فهم قرآن به ميزان تقوا 

ما وقتی يك مايه‌ای از تقوا داشته باشيم

 از قرآن يك چيزی می‌فهميم و هدايت می‌شويم

و اين تقوا هرچه بيشتر بشود ما از قرآن بيشتر می‌فهميم

يعنی حتی يك انسانی كه در حد اعلای تقوا هست

 اگر باز تقوايش بيشتر شود به همان نسبت افزايش روحيه تقوا

 ممكن است باز چيزهای جديدتر و  يك ظرافت‌هايی

را از قرآن بفهمد .

تفاوت روح و نفس چیست ؟

روح و نفس استعمالات گوناگونی در علوم عقلی دارند ، لکن در مورد انسان (روح و نفس انسان )، حقیقت آن دو یکی است و تفاوت آنها اعتباری است. حقیقت غیر مادّی وجود آدمی را از آن جهت که موجودی ذاتاً غیر مادّیاست روح می نامند ولی از آن جهت که تعلّق به بدن مادّی دارد نفس می گویند. به تعبیر دیگر ، به مرتبه ی عالی حقیقت غیر مادّی انسان ، روح ، و به مرتبه ی پایین آن که مدبّر بدن مادّی است نفس می گویند. البته حکما برای انسان روح بخاری نیز قائلند که مرتبه ی آن فروتر از نفس بوده جسم لطیف مادّی است. این حقیقت مادّی را هم روح گفته اند ، از آن جهت که مانند ریح (باد) در بدن جاری است و موجب حرکت اعضاء می شود.

در فرا روانشناسی امروزی از این روح بخاری با عنوان کالبد نوری یا هاله ی انسانی نام برده می شود.

روح چیست؟

روح، موجودی مجرد است و جسم و قابل قسمت نیست و حیات و فعالیت اعضای بدن، به او متكی است. واژه روح در قرآن در سوره‏ها و آیات متعددی تكرار شده است و متبادر از آن، همان موجودی است كه مبدأ حیات و زندگی است و آن را منحصر به انسان و یا انسان و حیوان ننموده است، بلكه آن را در غیر انسان و حیوان نیز اثبات نموده است مثل آیه مباركه: "...فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجابا فَأَرْسَلْنا اِلَیها رُوحَنا"1. "..مریم میان خود و آنان حجابی افكند و در این هنگام، ما روح خود را به سوی او فرستادیم".

عالم آخرت و اثبات عقلی و علمی معـــــاد

منظور از عالم آخرت ،عالم حیات پس از مرگ و ماورای این جهان گذران است.  اعتقاد به عالم آخرت و به تعبیری معاد و اینکه انسان تا چه هنگام وجود خواهد داشت مسئله ای است که قدمت آن به اندازه تاریخ اندیشه بشری است و با بررسی متفکران پیش از اسلام و یا حتی پیش از مسیحیت انسان به این مسئله پی می برد که یکی از بزرگ ترین دغدغه های بشر بوده و هست.

در خصوص اثبات معاد دو مسئله را باید مورد توجه قرار داد:

من نمى دانم كه نيكوكار هستم يا نه ؟!

طاووس كه از پارسايان زمان امام سجاد(ع)بود می گويد:

كنار كعبه رفتم از دور ديدم مردى زير ناودان كعبه با حال پريشانى ، دعا مى كند و اشك مى ريزد، پس از آن به نماز برخاست ، نزديك شدم ديدم امام سجاد(ع)است ، پس از نماز به حضورش رفته ، عرض كردم اى فرزند رسول خدا! تو را بسيار پريشان و گريان ديدم ، از چه ترس دارى با اينكه تو داراى سه امتياز هستى ، اميد آنست كه هر يك از آنها موجب نجات تو گردد.

نابینایی که با قرائت سوره حمد شفا یافت

 مرحوم حضرت آیت‌الله العظمی بهجت (ره) در سلسله پندها و اندرزهای خود به مومنین با تاکید بر اهمیت انس با قرآن و عترت، عواقب دوری از این دو بال رسیدن به ملکوت را گوشزد فرموده اند .

وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا (بقره/٨٣ )

با مردم نیکو سخن بگوئید.

وَوَصَّیْنَا الإنْسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا (الاحقاف/۱۵)

ما انسان را به احسان به پدر و مادر سفارش کردیم.

وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ (الحج/۳۰)

از گفتار باطل و نا حق دوری کنید.

قرآن کریم در کلام امام خمینی حکیم  

حضرت امام خمینی رضوان الله علیه وقتی که در وصیت نامه الهی سیاسی خود، از جایگاه رفیع و بی نظیر قرآن کریم سخن می گویند، آن کتاب شفا  بخش و درمان درد های جهان بشریت را چنان معرفی می نمایند که هر کدام از کلماتش سر شار معانی عمیق و دقیق عرفانی ومبین مسیر هدایت و سعادت بشراست .

امام خمینی رحمه الله چنین می فرمایند:

«ای قرآن، ای تحفه آسمانی و ای هدیه رحمانی تو را خدای جهان برای زنده کردن دل های ما و باز کردن گوش و چشم توده ها  فرستاد.

تو نور هدایت و راهنمای سعادت ما هستی. تو ما را از منزل حیوانی می خواهی به اوج انسانی و جوار رحمانی برسانی. افسوس که آدمی زادگان، قدر تو را ندانسته و پیروی از تو را فرض خود نشمردند. اَسَفا که قانون های تو در جهان عملی نشد تا همین ظلمت خانه و جایگاه مشتی وحشیان و درندگان -که خود را متمدنین جهان می دانند- ، رشک بهشت برین شود و عروس سعادت در همین جهان در آغوش همه درآید».

ده نکته تربیتی از قرآن کریم  

1 . اگر قصد راهنمایی و تربیت کسی را دارید، در قدم اول از گفتار نرم و با محبت بهره گیرید; حتی اگر مخاطب شما فرعون سرکش یا سران لجوج کفار جاهلی باشند; (طه/44 و شعرا/215) .

2 . همه گفتار و رفتار آدمی در هر زمان و مکان، در حافظه الهی محفوظ است ; (یعنی کل عالم مجهز به دوربین  های مدار بسته همه اعمال و رفتاربسیار دقیق  و ظریف فیلم برداری  و حتی بالاتر از در عالم ملکوت خلق می شوند ) (لقمان/16 و کهف/30) .

غیرت و حمیت در آیات و روایات

آیا می دانیم بی غیرتی و بی حجابی امنیت جسمی و روحی دختران و پسران مان را  تهدید می کند ؟؟؟ آیا می دانیم استفاده از ماهواره و فیلم های مستهجن خانه را برای دختران و پسران مان ناامن می کند ؟؟؟  . آیا میدانید استفاده از ماهواره موجب صدها فساد و منکرات خانوادگی گردیده است ؟؟؟!!!

آیا میدانید بی حجابی و بی حیایی و بی غیرتی و بی مروتی موجب ازدیاد روز افزون آمار طلاق در جامعه می گردد؟؟؟ راستی چقدر قرآن و احکام الهی در زندگی ما ساری و جاری است ؟؟  راستی چقدر جوانان ما در زندگی  و پوشش و رفتار شان از ماهواره الگو برداری می کنند ؟؟؟

آیا هیچ می دانیم هدف از خلقت چیست و ما  درچه مسیری حرکت و فعالیت می نماییم ؟؟؟ حتما می دانیم که انسان بنده آن است که در بند است  راستی ما چقدر در بند خدا و چقدر در بند غیر خدا هستیم ؟؟؟ اگر ما بنده خدا هستیم و خدا رادوست داریم که داریم پس چرا از اوامرش اطاعت نمی کنیم ؟؟؟

 بیست و پنجم ذی الحجه

روز اطعام حضرت امیر(ع) و حضرت فاطمه زهرا (س) و جناب فضه (ره )

به مسکین و یتیم و اسیر

وَ يطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيتِيمًا وَأَسِيرًا(الإنسان/8)

 
و غذا را با آنکه دوستش دارند، به «مسکین » و «يتيم» و «اسير» اطعام می کنند !

  إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا(الإنسان/9)

(ودر دل  مي‌گويند) ما فقط برا ی رضای و خوشنودی خدا شما را اطعام مي‌کنيم، و هيچ پاداش و سپاسي از شما نمي‌خواهيم!

روز بیست و پنجم ذی الحجه روز اطعام آقا امیر المومنین امام علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س) و جناب فضه (رحمه الله علیها ) به مسکین و یتیم و اسیر بر همه شیعیان جهان مبارک باد .

با آل علی هر که در افتاد بر افتاد

یُرِیدُونَ لِیُطْفِؤُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ

(سوره صف /آیه 8)

مى‏‌خواهند نور خدا را با دهان‏هاى خود خاموش کنند، ولى خدا کامل‏ کننده‏ نور خویش است، هر چند کافران خوش نداشته باشند.

آن ابلهان  کور دل  میخان چه کار کنن ، با کی میخان  بجنگن؟ 

با خدای عزیز ، با خدای قهار و جبار؟؟

خط بطلان برافکار التقاطی وهابیت 

- با دلایل قرآنی و عقلی -

همیشه باید توجه داشته باشیم  نه تنها درمباحث مسائل اسلام، بلکه در هربحث و  مقوله‌ای، ابتدا مدعی باید دلایل و شواهد خود  را برای اثبات صحت ادعای خود  اقامه نماید و اگر مطلبی و موضوعی را از اسلام و به نام اسلام  بیان  می کند باید  دلایل عقلی و نقلی محکم و متقن (از قرآن و حدیث) برای اثبات ادعای خود  ارائه نماید ، نه این که هر کس و ناکس هر چه دلش خواست بگوید و آن را به خدا، قرآن و اسلام  نسبت دهد، سپس بگوید  هر کس قبول ندارد، دلایلی بر ردش اقامه نماید!

شب قدر در قرآن  و روایات

همان طوری  ‏كه درك شب قدر، امری لیطف و دقیق است  تبیین حقیقت و اهمیت  شب قدرنیز امری دقیق و دشوار است که  تنها راه ‏یافتگان به آن شب مبارک توان تنیین واقعیت و حقیقت آن را دارند؛ چنان كه  خدای متعال در قرآن کریم  به پیامبر اکرم (ص) می فرماید : «و تو چه دانی شب قدر چیست؟» البته منظور این آیه این نیست که نعوذ بالله پیامبر اکرم (ص) حقیقت شب قدر را نمی داند بلکه غرض بیان عظمت و اهمیت و شکوه بیکران شب قدر است .

فضایل شهید در قرآن وحدیث

در قرآن کریم آيات متعددي درباره شهيد وشهادات و فضايل آن ذکر شده است که  ما به ذکر چند آیه و حدیث بسنده می کنيم.

فضایل شهید در قرآن

1- سوره بقره، آيه 154:

«و لا تقولوا لمن يقتل في سبيل‌الله اموات بل احياء ولکن لا تشعرون»

«کسانی که در راه  خدا کشته می شوند مرده نخوانید ، بلکه زند ه اند  ولی  شما اين حقيقت را نمی دانید »

دراین آيه سه  تذکر مهم درباره شهدا بیان شده است :

قرآن کریم در اشعار و ادبیات  فارسی

1- خواجه حافظ شیرازی :

حافظا در کنج فقر وخلوت شبهای تار 

 تا بود ورد ت دعا و درس قرآن غم مخور

       صبح خیزی وسلامت طلبی چون حافظ       

  هر چه کردم همه از دولت قرآن کردم 

ماه مبارك رمضان درآیات قرآن

در فضيلت و شرافت ماه مبارك رمضان همين بس كه در  ميان تمام ماه هاي قمري تنها ماهي است كه خداي تبارك و تعالي نام آن را در كتاب شريف خود ذكر فرموده است  و آن را ظرف زماني نزول انزالي قرآن کریم - معرفي فرموده است. كه جزء بهترين هداياي الهي به جهان  بشريت است.

در قرآن كريم راجع به ماه مبارک رمضان آیاتی بشرح ذیل آمده است :

بهترین آیه  اخلاقی قرآن کریم

خُذِ الْعَفْوَ وأمُر بِالْعُرفِ وَ أَعْرِض‌ عَنِ الْجَاهِلِينِ.

^{(سوره  اعراف  / آیه199)}

عفو و گذشت‌ را پيشه‌ كن‌! و به‌ كارهاي‌ پسنديده‌ و شايسته‌ امر كن‌!

و از جاهلان اعراض کن و درگذر !

توقع  تشکر بیجا از مردم ؟

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِمَآ أَتَوَاْ وَّيُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُواْ بِمَا لَمْ يَفْعَلُواْ

فَلَا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفَازَةٍ مِنَ الْعَذَابِ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

‏(سوره آل عمران آیه 188)

البته هرگز گمان مبر کسانی که به آنچه کرده اند شادمانی می کنند و دوست دارند به آنچه نکرده اند ستایش شوند ، قطعاً گمان مبر که برای آنها نجاتی از عذاب است ، درحالی که برای آنها  عذابی دردناک وجود دارد.